بهگزارش قدس آنلاین، سفر جوزف عون به واشنگتن پرسشی قدیمی را دوباره به صدر تحولات لبنان بازگرداند؛ آیا آمریکا آمده تا به اشغالگری اسرائیلیها پایان دهد یا آنکه پرونده جنوب را به اهرمی برای تغییر معادلات داخلی لبنان تبدیل کند؟ پاسخ نخستین روز اجرای «مناطق آزمایشی» چندان امیدوارکننده نبود؛ جایی که عقبنشینی ادعایی با شلیک هشدار ارتش رژیم صهیونیستی همراه شد.
این فاصله میان قاب ثبت شده در کاخ سفید و واقعیت جنوب لبنان، همان نقطهای بود که نبیه بری روی آن دست گذاشت. رئیس پارلمان لبنان با رد فضاسازیها درباره پیشرفت در اجرای توافق، تأکید کرد عقبنشینی با چند حرکت نمادین روی نقشه محقق نمیشود. از نگاه بری، معیار واقعی نه تعداد خودروهای ارتش لبنان در مناطق آزمایشی، بلکه پایان تجاوزهای رژیم صهیونیستی و خروج کامل نیروهای اشغالگر از خاک لبنان است.
در طرح موسوم به «مناطق آزمایشی»، دو طرف توافق کرده بودند رژیم صهیونیستی به عنوان گام نخست و ارزیابی اولیه، نیروهای خود را از چند روستای محدود در جنوب تخلیه کند تا ارتش لبنان با ورود به این مناطق، کنترل امنیت را به دست بگیرد؛ آزمایشی که قرار بود در صورت موفقیت، راه را برای عقبنشینی صهیونیستها از سایر مناطق اشغالی باز کند.
شوآف دیپلماتیک واشنگتن
در شرایطی که کاخسفید میکوشید نخستین دیدار دونالد ترامپ با جوزف عون را نقطهعطف دیپلماتیک در تاریخ روابط دو کشور جا بزند، ادبیات رئیسجمهور آمریکا بیش از آنکه نشاندهنده ارادهای جدی برای مهار دشمنی و تجاوز صهیونیستی باشد، به یک شوآف رسانهای شباهت داشت. ترامپ با مطرحکردن ادعاهایی مانند «مذاکره با همه حتی حزبالله» و نادیدهگرفتن ماهیت متجاوز رژیم صهیونیستی، کوشید واشنگتن را در قامت میانجی بیطرف تصویر کند؛ میانجیگری که تمام فشار خود را بر حلقه ضعیفتر معامله، یعنی دولت و ارتش لبنان متمرکز کرده است تا در قبال وعدههای نسیه اقتصادی و امنیتی، پروژه خلع سلاح مقاومت را پیش ببرد.
همزمان با این اظهارات در واشنگتن، آنچه روی زمین رخ داد پرده از نیات واقعی تلآویو و هماهنگی کامل آن با کاخسفید برداشت. ورود واحدهای ارتش لبنان به شهرک «زوتر الغربیه» که به عنوان نخستین «منطقه آزمایشی» تبلیغ شده بود، با شلیک مستقیم و گلولهباران هشدارآمیز نیروهای صهیونیستی مواجه شد. پیام تلآویو روشن و صریح بود؛ حاکمیت ملی لبنان حتی در مناطق اعلامشده تحت تفاهم نیز مشروط به خوشایندی و اجازه رژیم اشغالگر است و هرگونه تحرک نظامی بیروت بدون هماهنگی قبلی، هدف آتش قرار خواهد گرفت.
تله «مناطق آزمایشی» برای معامله یکطرفه
بررسیهای میدانی و تحلیلهای منتشرشده در رسانههایی از الجزیره نیز نشان میدهد طرح موسوم به «مناطق آزمایشی» بیش از آنکه طرحی واقعی برای عقبنشینی باشد، تلهای حقوقی و استراتژیک برای محاصره سیاسی لبنان است. سه شهرک اعلامشده برای گام نخست یعنی فرون، سریفا و زوتر الغربیه در مجموع حتی ۲ درصد از کل قلمرو تحت تصرف صهیونیستها در جنوب را تشکیل نمیدهند؛ ضمن اینکه برخی از این نقاط اصلاً در خطوط مقدم اشغال دائمی قرار نداشتهاند و حضور صهیونیستها در آنها صرفاً به تهاجمهای کوتاهمدت محدود میشد.
در واقع، واشنگتن و تلآویو با بازکردن این «منطقه آزمایشی» ناچیز، به دنبال ایجاد سازوکاری هستند که براساس آن، گامهای بعدی خروج اسرائیل تماماً منوط به ارزیابیهای طرف آمریکایی و صهیونیستی از میزان موفقیت ارتش در پاکسازی مناطق از سلاح مقاومت باشد. این مدل معامله یکطرفه، حق وتو و تعویق دائمی عقبنشینی را در اختیار صهیونیستها قرار میدهد و ارزیابی موفقیت را از امری عینی به تصمیمی یکجانبه و سیاسی تبدیل میکند.
از سوی دیگر، بندهای پنهان این توافقنامههای چارچوبی با پیوندزدن بازسازی اقتصادی و عقبنشینی به تعهداتی مانند توقف اقدامات خصمانه در مجامع سیاسی و حقوقی بینالمللی، عملاً دست حقوقی لبنان را برای پیگیری پرونده جنایتهای جنگی و تجاوزهای صهیونیستها در دادگاههای بینالمللی میبندد.
موازنه میدانی؛ تنها شرط لغو اشغالگری
نگاهی به جغرافیا و تحرکات مرزی روزهای اخیر نشان میدهد صهیونیستها همچنان بر نقاط استراتژیکی همچون تپه «علیالطاهر» و شهرکهای مجاور مسلط هستند و «خط زرد» را به عنوان نوار حائل جدید خود حفظ کردهاند. شرطبندی برخی جریانها روی فشار واشنگتن بر بنیامین نتانیاهو، بارها تجربه شده و حاصلی جز استمرار اشغالگری نداشته است.
تاریخ تحولات جنوب لبنان اثبات کرده هیچ سندی روی کاغذ و هیچ وعدهای در کاخ سفید، رژیم صهیونیستی را وادار به تمکین از قوانین بینالمللی نکرده است. آنچه صهیونیستها را به پذیرش عقبنشینی سوق میدهد، نه لبخندهای دیپلماتیک ترامپ، بلکه هزینه بالای ماندن در خاک لبنان و بازدارندگی واقعی روی زمین است. بدون خروج کامل و بدون قید و شرط آخرین سرباز صهیونیست و توقف کامل نقض هوایی و زمینی، «مناطق آزمایشی» چیزی جز مانوری سیاسی برای پوشاندن لجاجت اشغالگران و تحمیل فشارهای یکجانبه بر بیروت نخواهد بود.
نظر شما